«Қош келдің, Әз-Наурыз!» кітабы 2023 жылғы «Халықаралық Еуразиялық кітап көрмесінің» Бас жүлдесін (Астана қ.) және ТМД елдерінің «Кітап өнері-2023» халықаралық кітап көрмесінің 1-орнын (Мәскеу қ.) иеленді.
«Qyz jasauy» дегеніміз не?
Бұл жай ғана жасау жинау емес, қыздың тұрмысқа дайындалуының терең салты, отбасының оның болашағына деген қамқорлығын білдіреді.
Бұл дәстүрде материалдық сыйлықтардан да көп нәрсе жасырылған: жасау арқылы мәдени кодтар, отбасылық құндылықтар мен өмірлік даналық берілді. Қызды үй иесі болуға, отбасын сақтауға, ру дәстүрлерін бойына сіңіруге үйретті. Дайындықтың өзі есею мен ішкі қалыптасу мектебіне айналды.
WISHLIST
«Қош келдің, Әз-Наурыз!» кітабы 2023 жылғы «Халықаралық Еуразиялық кітап көрмесінің» Бас жүлдесін (Астана қ.) және ТМД елдерінің «Кітап өнері-2023» халықаралық кітап көрмесінің 1-орнын (Мәскеу қ.) иеленді.
Бұл бұрын қалай өткен?
Орта ғасырларда қыздар ерте жаста тұрмысқа шыққанда, жасауды бала кезінен жинай бастаған - көбіне бұл іспен ана айналысқан.
«Жасауды алты жастан жинасаң - асады, жеті жастан жинасаң - жетеді» деген сөз ерте дайындықтың маңызын аңғартқан. Киім, ыдыс-аяқ, төсек-орын, әшекейлер жиналды. Ауқатты отбасыларда - тіпті киіз үй, мал, кілемдер.
Көбі қолмен жасалды, әр бұйымның жеке мәні болды: ананың қолынан шыққан зат отбасылық жәдігерге айналды. Жасауды сандыққа салып, үстіне сәукеле - күміспен, маржанмен, тиындармен бай безендірілген үйлену бас киімін қойған.
Қызды шығарып салғаннан кейін ата-анасы жасауды күйеудің үйіне әкелген. Онда көрсету рәсімі өтті - дәмдер, сыйлықтар және мерекелік дастарханмен.
WISHLIST
«Қош келдің, Әз-Наурыз!» кітабы 2023 жылғы «Халықаралық Еуразиялық кітап көрмесінің» Бас жүлдесін (Астана қ.) және ТМД елдерінің «Кітап өнері-2023» халықаралық кітап көрмесінің 1-орнын (Мәскеу қ.) иеленді.
Қазір жасау қалай жиналады?
Жасаудың құрамы бұрынғыдай аймаққа, дәстүрге және отбасының қаржылық мүмкіндігіне байланысты. Оның мазмұны - отбасылық құндылықтардың көрінісі, әр отбасында өзінше.
Сәукеле әлі күнге дейін қолмен тігіледі, көптеген әшекейлер мен киім элементтері тапсырыспен жасалады. Бірақ бүгінде жасаудың көп бөлігін дайын бұйымдар - тоқыма, ыдыс-аяқ, тұрмыстық техника құрайды. Бұл үдерісті жеңілдетеді, бірақ мәнінен айырмайды.
Отбасынан отбасына
Нысанына қарамастан - қатаң дәстүрді ұстанасыз ба, әлде оны заманға бейімдейсіз бе - Qyz jasauy әрқашан қызға деген сүйіспеншілік пен құрметтің көрінісі болып қала береді.
Бұл оның отбасындағы асыл қазына екенін еске салады. Әрбір бұйым, жасаудың әрбір бөлшегі - қыздың жаңа өмірге өзімен бірге алып кететін қамқорлық, бата және туған үй жылуының нышаны.